Το EmoBot είναι ένα καινοτόμο έργο που επικεντρώνεται στην ανάπτυξη ενός προηγμένου διαλογικού πράκτορα, αξιοποιώντας μεθόδους βαθειάς Μηχανικής Μάθησης και Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα. Στόχος του είναι να υποστηρίξει την εκμάθηση δεύτερης γλώσσας, δημιουργώντας ένα διαδραστικό και έξυπνο περιβάλλον, όπου οι χρήστες μπορούν να εξασκούνται με φυσικό και ευχάριστο τρόπο.
Συνδυάζοντας προηγμένες τεχνολογίες ΤΝ με μια προσέγγιση προσανατολισμένη στον χρήστη, το EmoBot φιλοδοξεί να καλύψει υφιστάμενα κενά στην ψηφιακή εκπαίδευση γλωσσών και να προσφέρει μια πιο αποτελεσματική, εξατομικευμένη και ολοκληρωμένη εμπειρία μάθησης.
Στόχοι
Οι κύριοι στόχοι του έργου είναι:
- Σχεδίαση και ανάπτυξη καινοτόμου διαλογικού πράκτορα
- Ανάπτυξη συστήματος αναγνώρισης συναισθήματος χρήστη
- Ανάπτυξη γλωσσικών δεδομένων εκπαίδευσης και αξιολόγησης διαλογικού πράκτορα
- Εμπορική αξιοποίηση του έργου
- Διάχυση και δημοσιότητα
Ομάδα στόχος
Στην αρχική του φάση, το σύστημα απευθύνεται σε ελληνόφωνους εκπαιδευόμενους που μαθαίνουν Γερμανικά ως δεύτερη γλώσσα. Ωστόσο, η ευέλικτη αρχιτεκτονική του επιτρέπει τη μελλοντική προσαρμογή του σε οποιοδήποτε γλωσσικό ζεύγος, προσφέροντας δυνατότητες ευρείας αξιοποίησης.
Εξατομικευμένη εκπαίδευση
Αυτό που διαφοροποιεί το EmoBot είναι η ικανότητά του όχι μόνο να κατανοεί και να παράγει φυσική γλώσσα, αλλά και να προσαρμόζεται στο επίπεδο, τις ανάγκες και το μαθησιακό προφίλ κάθε χρήστη. Παράλληλα, παρέχει εξατομικευμένη ανατροφοδότηση σύμφωνα με τα επίπεδα του ΚΕΠΑ (Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις γλώσσες), ενισχύοντας τη σταδιακή βελτίωση της γλωσσικής επάρκειας.
Συναίσθημα και γλωσσική εκπαίδευση
Ένα ακόμη καινοτόμο χαρακτηριστικό του είναι η ενσωμάτωση στοιχείων συναισθηματικής νοημοσύνης. Ο διαλογικός πράκτορας μπορεί να αναγνωρίζει και να ανταποκρίνεται στη συναισθηματική κατάσταση του χρήστη, προσφέροντας μια πιο υποστηρικτική και ανθρώπινη εμπειρία μάθησης. Επιπλέον, ενσωματώνει μηχανισμούς ανίχνευσης τοξικού λόγου, διασφαλίζοντας ένα ασφαλές περιβάλλον αλληλεπίδρασης.
Πακέτα εργασίας
Ενότητες Εργασίας
ΕΕ1. Συντονισμός και Διαχείριση Έργου
Συντονισμός, παρακολούθηση προόδου, διασφάλιση ποιότητας και διαχείριση κινδύνων για την επιτυχή υλοποίηση του έργου.
ΕΕ2. Απαιτήσεις Χρηστών & Προδιαγραφές
Καταγραφή αναγκών χρηστών και καθορισμός τεχνικών και λειτουργικών προδιαγραφών του διαλογικού πράκτορα και των υποσυστημάτων.
ΕΕ3. Συλλογή & Επεξεργασία Γλωσσικών Δεδομένων
Ανάπτυξη και επισημείωση γλωσσικών πόρων για την εκπαίδευση και αξιολόγηση του συστήματος, με έμφαση στην ποιότητα και την πολυγλωσσική επεκτασιμότητα.
ΕΕ4. Αναγνώριση Συναισθημάτων
Ανάπτυξη υποσυστήματος για την ανίχνευση συναισθημάτων μέσω ανάλυσης εκφράσεων προσώπου και βιοσημάτων.
ΕΕ5. Ανάπτυξη Διαλογικού Πράκτορα
Σχεδίαση και υλοποίηση του emoBot με χρήση τεχνικών Μηχανικής Μάθησης και ενσωμάτωση όλων των υποσυστημάτων.
ΕΕ6. Πιλοτική Εφαρμογή & Αξιολόγηση
Δοκιμή του συστήματος σε πραγματικό εκπαιδευτικό περιβάλλον και αξιολόγηση με βάση δείκτες απόδοσης και εμπειρία χρήστη.
ΕΕ7. Αξιοποίηση Αποτελεσμάτων
Διερεύνηση δυνατοτήτων εμπορικής αξιοποίησης και σχεδιασμός της μελλοντικής ανάπτυξης του προϊόντος.
ΕΕ8. Διάχυση & Επικοινωνία
Δράσεις προβολής και διάχυσης των αποτελεσμάτων του έργου προς την επιστημονική κοινότητα και το ευρύ κοινό.
Ηθική και Δεοντολογία
Η ανάπτυξη και λειτουργία του διαλογικού πράκτορα emoBot βασίζεται σε ένα σαφώς ορισμένο πλαίσιο ηθικών και δεοντολογικών αρχών που διέπουν τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Δεδομένου ότι το σύστημα αλληλεπιδρά άμεσα με εκπαιδευόμενους και επεξεργάζεται δεδομένα που σχετίζονται με τη μαθησιακή τους επίδοση και, ενδεχομένως, με γνωστικές ή συναισθηματικές ενδείξεις, η συμμόρφωση με τις αρχές προστασίας των χρηστών και υπεύθυνης χρήσης της ΤΝ αποτελεί βασική προϋπόθεση σχεδιασμού και υλοποίησης.
Η λειτουργία του συστήματος εναρμονίζεται πλήρως με το ισχύον κανονιστικό και ηθικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (Regulation (EU) 2016/679), των κατευθυντήριων γραμμών της UNESCO για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, καθώς και των αρχών που απορρέουν από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act). Παράλληλα, λαμβάνονται υπόψη σύγχρονες ερευνητικές κατευθύνσεις που αναδεικνύουν την ανάγκη για διαφανή, υπεύθυνη και παιδαγωγικά τεκμηριωμένη αξιοποίηση των τεχνολογιών ΤΝ.
Στο πλαίσιο αυτό, καθορίζονται οι ακόλουθες βασικές αρχές λειτουργίας:
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας των χρηστών αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα. Το σύστημα περιορίζεται στη συλλογή των απολύτως αναγκαίων δεδομένων για τη λειτουργία και αξιολόγησή του, ενώ εφαρμόζονται διαδικασίες ανωνυμοποίησης ή ψευδωνυμοποίησης. Η πρόσβαση στα δεδομένα είναι αυστηρά ελεγχόμενη και περιορίζεται σε εξουσιοδοτημένα μέλη της ερευνητικής ομάδας.
Η λειτουργία του διαλογικού πράκτορα διέπεται από αρχές διαφάνειας και ερμηνευσιμότητας. Οι χρήστες ενημερώνονται ρητά ότι αλληλεπιδρούν με υπολογιστικό σύστημα, ενώ οι μηχανισμοί προσαρμογής του συστήματος βασίζονται σε τεκμηριωμένα παιδαγωγικά κριτήρια και, όπου είναι εφικτό, καθίστανται κατανοητοί.
Η αξιοποίηση δεδομένων που σχετίζονται με τη συναισθηματική κατάσταση του χρήστη περιορίζεται αποκλειστικά σε παιδαγωγικά υποστηρικτικούς σκοπούς. Το σύστημα δεν προβαίνει σε διαγνωστικές εκτιμήσεις ούτε αποδίδει σταθερά ψυχολογικά χαρακτηριστικά στους χρήστες. Η προσαρμογή της συμπεριφοράς του πράκτορα είναι ήπια, αναστρέψιμη και εστιασμένη στην ενίσχυση της μαθησιακής εμπλοκής.
Η χρήση του συστήματος διέπεται από αρχές δεοντολογίας και ακαδημαϊκής ακεραιότητας. Ο διαλογικός πράκτορας λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της μάθησης και δεν υποκαθιστά τον εκπαιδευτικό ούτε χρησιμοποιείται για την παραγωγή αξιολογητέου έργου.
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για την αποφυγή προκαταλήψεων και άνισης μεταχείρισης. Τα παραγόμενα αποτελέσματα και η ανατροφοδότηση του συστήματος ελέγχονται ως προς πιθανές γλωσσικές, πολιτισμικές ή κοινωνικές μεροληψίες, με στόχο τη διασφάλιση δίκαιης και ισότιμης μεταχείρισης των χρηστών.
Τέλος, προβλέπεται συνεχής παρακολούθηση της λειτουργίας του συστήματος ως προς ηθικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της καταγραφής και αξιολόγησης περιστατικών που ενδέχεται να σχετίζονται με ακατάλληλες απαντήσεις, υπερβολική καθοδήγηση ή μη επιθυμητές επιπτώσεις στη μαθησιακή εμπειρία. Τα ευρήματα αυτά αξιοποιούνται για τη συνεχή βελτίωση του συστήματος.
Η ηθική και δεοντολογική διάσταση ενσωματώνεται οριζόντια στον σχεδιασμό και τη λειτουργία του emoBot και αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αξιόπιστη και υπεύθυνη αξιοποίησή του.